Kangoeroewoning: de regels en de vergunning

Waarom meestal een vergunning nodig is

Bij een kangoeroewoning voeg je een tweede zelfstandige woonfunctie toe aan een bestaand gebouw. Onder de Omgevingswet geldt dat als een gebouw met twee woonfuncties. Het toevoegen van een woonfunctie raakt aan het omgevingsplan, en daarvoor is vrijwel altijd een omgevingsvergunning vereist.

Let op het woord meestal. Er is geen landelijke regel die zegt dat het altijd moet. De ruimtelijke regels staan in het omgevingsplan van je gemeente, en gemeenten maken daarin eigen keuzes.

Wat je gemeente bepaalt

Sinds de invoering van de Omgevingswet staan de ruimtelijke regels in het omgevingsplan. Daarin legt je gemeente onder meer vast:

• of het toevoegen van een tweede woning op jouw perceel is toegestaan
• welke eisen gelden voor oppervlakte, hoogte en positie op het perceel
• of er voorwaarden gelden voor parkeren, geluid of privacy
• hoe wordt omgegaan met het splitsen van een bestaande woning

Twee gemeenten kunnen dus verschillend oordelen over precies dezelfde verbouwing. Begin daarom altijd bij het Omgevingsloket en bij je eigen gemeente.

Mantelzorgbeleid of woningsplitsing

In de praktijk behandelen gemeenten een kangoeroewoning lang niet altijd als aparte categorie. Sommige gemeenten scharen de aanvraag onder het beleid voor mantelzorgwoningen, andere onder de regels voor woningsplitsing.

Dat onderscheid is belangrijk, want het bepaalt welke voorwaarden gelden. Bij mantelzorgbeleid speelt de zorgsituatie een rol. Bij woningsplitsing gaat het vaker over minimale woonoppervlakte, parkeernormen en het aantal woningen in een straat.

Vraag bij je gemeente dus niet alleen of het mag, maar ook onder welk beleid je aanvraag valt.

Huisnummer en adrestoewijzing

Een zelfstandige woning heeft in principe een eigen adres nodig. De gemeente beslist of de buidelwoning een eigen huisnummer krijgt of een toevoeging op het bestaande nummer.

Dat is geen formaliteit. Het huisnummer bepaalt onder meer de inschrijving in de Basisregistratie Personen, en het heeft gevolgen voor toeslagen en fiscaal partnerschap. Bij hetzelfde huisnummer worden bewoners automatisch fiscaal partner. Laat dat vooraf uitzoeken door je boekhouder of de Belastingdienst.

Herstelbaarheid

Sommige gemeenten stellen als voorwaarde dat de woning eenvoudig terug te brengen moet zijn naar een woning. Denk aan een binnendeur die de eenheden verbindt en aan installaties die niet volledig gescheiden worden aangelegd.

Dat is meestal goed op te lossen, maar het heeft wel gevolgen voor het ontwerp. Bespreek het vroeg met je architect of aannemer.

Zo pak je het aan

1. Doe de vergunningcheck op omgevingsloket.nl voor jouw adres en plan.
2. Vraag bij je gemeente na onder welk beleid een tweede woonfunctie valt.
3. Laat je plan toetsen aan het omgevingsplan voordat je een ontwerp laat maken.
4. Vraag expliciet naar huisnummer, parkeernorm en een eventuele eis tot herstelbaarheid.

Overweeg ook de route via je erf

Wil je vooral dat een ouder of kind dichtbij en zelfstandig woont, dan is een kangoeroewoning niet de enige route. Een losstaande woning op je achtererf kan binnen de maatvoering vaak vergunningvrij, wat het traject aanzienlijk korter maakt.

Dat is geen betere of slechtere keuze, maar wel een wezenlijk andere. Op de vergelijkingspagina zetten we beide routes naast elkaar.